Хипербаричната кислородна терапија (HBOT) зазема сè позначајно место како комплементарна метода во онкологијата, помагајќи во третманот на тешките доцни компликации од радиотерапијата, како и во оптимизирањето на терапискиот одговор кај специфични туморски состојби. Зрачната терапија често предизвикува трајни оштетувања на микроциркулацијата во здравите ткива, што води до хронична хипоксија и некроза. Од друга страна, стратешката оксигенација на одредени хипоксични туморски средини може значајно да ја подобри чувствителноста на клетките кон зрачење.

Подолу се дадени подетални информации за овие две клучни онколошки области:

1. Пострадијациона некроза на кожата и меките ткива

Пострадијационата некроза претставува тешка, прогресивна и хронична состојба која настанува со месеци или години по радиотерапијата. Се карактеризира со уништување на ситните крвни садови (ендартритис облитеранс), што предизвикува целосна исхемија, недостаток на кислород и постепено изумирање на кожата, поткожното ткиво, па дури и мускулите и коските, создавајќи хронични рани кои тешко зараснуваат.

Како HBOT помага кај пострадијационата некроза?

• Намалување на воспалението и едемот: Создава поволна средина со намалување на длабоките локални воспалителни процеси и отокот во оштетеното подрачје.

• Стимулирање на ангиогенезата (создавање нови крвни садови): Преку високите дози на кислород се поттикнува раст на сосема нови капилари (неоваскуларизација), со што трајно се обновува минимизираната крвна исхрана во ткивото.

• Забрзано зараснување и превенција на ампутации: Овозможува заздравување на хроничните радио-некротични рани, ја враќа виталноста на кожата и меките ткива и често спречува понатамошни хируршки интервенции или ампутации.

2. Зголемување на радиочувствителноста на туморското ткиво

Еден од најголемите предизвици во борбата против одредени тумори е присуството на хипоксични (слабо оксигенирани) региони во рамките на самата туморска маса. Овие клетки се природно отпорни (резистентни) на стандардната радиотерапија, бидејќи за ефективното дејствување на зрачењето преку слободни радикали неопходно е присуство на молекуларен кислород.

Како HBOT помага во зголемување на радиочувствителноста?

• Оксигенација на хипоксичните туморски клетки: Со зголемување на притисокот на кислородот во комората, кислородот доспева и до најдлабоките, слабо прокрвени делови на туморот, елиминирајќи ја локалната хипоксија.

• Подобрување на ефикасноста на радиотерапијата: Зголеменото ниво на кислород ги прави туморските клетки многу подложни и чувствителни на деструктивното дејство на зрачењето.

• Намалување на туморскиот волумен и спречување на рекуренција: Помага во постигнување на повисок тераписки ефект при третманот, придонесувајќи за намалување на туморската маса и намалување на ризикот од локално враќање на болеста (рекуренција).